Overslaan en naar de inhoud gaan

Wie droomt er niet van om eens op safari te gaan op reis in het Oosten of Zuiden van Afrika? De kans dat je gids op zo’n safari een man is, is echter wel erg groot. Safarigidsen en wildlife rangers zijn jobs die overwegend door mannen worden uitgevoerd. In veel van deze landen is er nog veel werk aan de winkel wat betreft gendergelijkheid, en is het dan ook vaak not done om als vrouwelijke ranger aan de slag te gaan. Maar wat als vrouwen nu wél een job uitoefenen die vooral onder mannen erg populair is? We verzamelden drie inspirerende verhalen over vrouwelijke safari gidsen & rangers.

De Chobe Angels zetten vrouwelijke rangers op de kaart in Botswana

In Botswana bracht een groep vrouwen in 2005 verandering in de traditie van enkel mannelijke safari gidsen. De vrouwen bundelden hun krachten samen en richtten het eerste 100% vrouwelijke gidsenteam in het land -en bij uitbreiding het hele Afrikaanse continent- op. De Chobe Angels worden ze genoemd. ‘Chobe’ omdat ze actief zijn in het Chobe National Park, wat tevens ook het eerste nationale park van het land is. De knipoog naar ‘Charlie’s Angels’ is natuurlijk niet ver weg. Terwijl ze toeristen de tijd van hun leven bezorgen, maken ze tegelijk komaf met de stereotypen die er rond de job heersen. Met het vrouwelijke empowerment dat de Angels kenmerkt, maken ze een niet te onderschatten statement: sinds de Angels actief zijn, hebben ze met hun initiatief talrijke vrouwen weten te bereiken en hen geïnspireerd om hetzelfde te doen. 

De Chobe Angels werken vanuit de Chobe Game Lodge, een luxueus gastenverblijf met oog voor duurzaamheid. De lodge merkte al gauw op dat de vrouwelijke gidsen meer aandacht hebben voor de noden van de gasten en bovendien veiliger rijden dan hun mannelijke collega’s. Het inspireerde Chobe Game Lodge om steeds meer vrouwelijke gidsen aan te trekken. Ze bieden er onder meer gidsentrainingen en opfriscursussen aan. Chobe Game Lodge wil als voorbeeld binnen de toeristische sector dienen en doen wat niemand anders doet: gelijke kansen voor iedereen aanbieden. Hun vernieuwende aanpak legde hen dusver geen windeieren: op tien jaar tijd zijn er drie keer meer vrouwelijke gidsen bijgekomen in Botswana. 

Neo Canah Moatshe, één van de Chobe’s Angels, beaamt dat kennis over wildlife belangrijk is, maar dat het zeker niet alles is. “Het wordt erg gewaardeerd om open en extravert te zijn, goed te kunnen communiceren en de gasten het gevoel te geven dat ze unieke en blijvende herinneringen aan het creëren zijn. Mensen komen om over wildlife te leren, maar ze willen evengoed nieuwe vrienden maken, de cultuur van Botswana leren kennen en de manier van hoe we leven snappen. Vaak merken we dat de vrouwelijke gidsen erg sterk zijn in communiceren en ze hebben meer oog voor de noden van de gasten dan onze mannelijke collega’s” gaat Moatshe verder. “De gidsen training is hoe dan ook erg zwaar. Je moet erg gepassioneerd zijn door het vak om het te kunnen volhouden maar het is het volledig waard om als all-female guiding team andere vrouwen te kunnen inspireren. Velen dachten dat wat we doen onmogelijk zou zijn, maar we inspireerden zelf het nationaal toerisme agentschap van Botswana. Zij sporen nu andere locals aan te moedigen, voornamelijk vrouwen, om te beginnen met gidsen. Ze geven vrouwen de kans om zich in het vak te verdiepen door de gidsentraining aan te bieden.”

Het Tanzaniaanse safari camp dat kansen voor vrouwen creëert

Het Dunia Camp in het Nationaal Park Serengeti in Tanzania is een plek die volledig door vrouwen wordt gerund en om onder meer die reden enorm succesvol blijkt te zijn. De General Manager is Angel Vendeline Namshali, samen met haar all-female team staat ze aan de basis van een nieuwe generatie vrouwen die willen strijden tegen de patriarchale normen die in hun samenleving heersen. Ze willen andere vrouwen tonen dat ook zij succesvol in de toeristische industrie kunnen zijn.

Dunia Camp is uitgegroeid tot een plek voor vrouwelijk empowerment waar unieke businesskansen voor vrouwen worden gecreëerd. Het zorgde ervoor dat het Camp een echte game-changer binnen de industrie is geworden. Het Camp zelf heeft vrouwen in leiderschapsposities, maar de gidsen en de rangerszijn evengoed vrouwen. Ze tonen dat een all-female team op geen enkel vlak moet onderdoen aan de kampen waar mannen de plak zwaaien.

Namshali spoorde andere kampen aan om meer vrouwen te gaan betrekken bij hun werking. “Er is een zekere culturele verandering voelbaar” verklaart Namshali. “Toen ik bij Dunia startte in 2014 was ik de enige vrouwelijke Tanzaniaanse camp manager in Serengeti. Een heleboel verschillende toeristische ondernemingen hebben Dunia bezocht en dat inspireerde hen om meer vrouwen te gaan aannemen. Maar het draait niet louter om die ondernemingen die meer aandacht beginnen hebben voor gendergelijkheid  - langzaamaan zijn de culturele attitudes in Tanzania aan het veranderen en het idee dat er vrouwen in de bush werken, wordt stilaan meer aanvaard. Al blijft voorlopig nog wel de norm dat er slechts één of twee vrouwen per Camp zijn.” 

Het inspireerde het team achter Asilia, de Oost-Afrikaanse touroperator die onder meer het Dunia Camp in haar aanbod heeft, om een programma te ontwikkelen om jongere generaties van Tanzanianen te laten kennismaken met de hospitality sector. Het programma wilt kinderen uit nabijgelegen gemeenschappen naar het Camp brengen waar ze kennismaken met Serengeti, haar wildlife en het toerisme. Asilia hoopt een impact te kunnen nalaten op de kinderen door hun wereldbeeld te verruimen: Zo kunnen ze de sector van dichtbij ontdekken, wat hen misschien inspireert om er op een dag zelf in te stappen.

Een frisse vrouwelijke wind door Virunga in Congo

Het Virunga National Park is het oudste park in Afrika en strekt zich uit over meer dan 3000 vierkante kilometer in Oost-Congo. Het is de thuisbasis van enkele iconische dieren zoals bizons, giraffen, olifanten en vooral: de met uitsterven bedreigde berggorilla’s. De rijkdom aan natuurlijke bronnen en enkele zeldzame diersoorten, maakt van het park - een enorm begeerde plek voor allerlei agenda’s. Het is dan ook helaas een hotspot van geweld, stroperij, illegale handel in dieren en andere malafide praktijken.

De uitdagingen die bij de bescherming van het park en de begeleiding van toeristen komen kijken, zijn dan ook enorm: de afgelopen tien jaar zijn er meer dan 150 rangers tijdens hun dienst gedood door gewapende stropers en rebellen uit de nabijgelegen conflictgebieden. Nog vele anderen werden gewond of arbeidsongeschikt verklaard.

De zes maanden durende opleiding die toekomstige rangers van het Virungapark moeten volgen is dan ook loodzwaar. Geleid door voormalige Belgische commando’s worden de rangers-to-be mentaal als fysiek volledig tot het uiterste gedreven. Mannen en vrouwen volgen exact hetzelfde traject. Wie uiteindelijk slaagt, heeft dan ook een erg prestigieuze job beet en dat wordt met extra voordelen beloond: dankzij de steun van donoren, kan de overheid de rangers dubbel betalen, de lange werktijden die ze maken worden gecompenseerd met extra vakantiedagen en de vrouwelijke rangers hebben recht op zwangerschapsverlof, wat allesbehalve een evidentie is in de regio.

Toen plots in 2014 een groep van vier vrouwen voor het eerst voor alle proeven slaagde, waaide er dan ook een nieuwe wind door het park.Door de patriarchale cultuur die er heerst, zijn niet alle mannen even blij met de komst van de vrouwelijke rangers. Al beweert mannelijke ranger André Bauma dat de meerderheid wel tevreden is met de komst van hun vrouwelijke collega’s: “Het is een mooie opportuniteit om andere meisjes te kunnen laten inzien dat ze het heft in eigen handen kunnen nemen en volledig onafhankelijk kunnen zijn. Het is de start voor meer gelijkheid in onze regio.”

Één van de vrouwelijke rangers, Francine Bwizabule Muhimuzi, nuanceerde dat er nog steeds geen echte gendergelijkheid is in het park. “Maar er is verbetering op komst. Een eerste stap was het aannemen van vrouwelijke rangers.” 

Dit verhaal kwam tot stand in het kader van #WomenWithImpact en werd geschreven door ViaVia Tourism Academy, in partnerschap met Joker en Metro. Het project wordt mogelijk gemaakt door financiële steun van de Europese Unie in het programma “Frame Voice Report” en wordt gecoördineerd door Wilde Ganzen. 

Misschien is dit ook interessant voor jou?